Koliko često ste nervozni i mislite da vam treba neki od lijekova za smirenje ?
Nikad
Rijetko
Često
Uvijek

ANTIPSIHOTICI

Antipsihotici (neuroleptici) su lijekovi koji se prevashodno koriste u terapiji šizofrenije i drugih psihoza. Antipsihoticima se liječe mentalni poremećaji koji u kliničkoj slici ispoljavaju tzv. psihotične znakove – halucinacije, sumanute ideje, dezorganizovano mišljenje i ponašanje. Oni djeluju tako što blokiraju dopaminske receptore u mozgu i istovremeno prouzrokuju poboljšanje u patološkim oblicima ponašanja. Osnovna farmakološka karakteristika neuroleptika je prouzrokuju ''neuroleptički sindrom'', čije su osnovne karakteristike psihomotorno kočenje i afektivna indiferentnost.
 
Određeni antipsihotici blokiraju, pored dopaminskih i alfa-1, alfa-2 i beta adrenergičke receptore, ali i holinergičke i histaminske receptore, što sve utiče na specifični farmakološki profil svakog antipsihotika pojedinačno, naročito kada se imaju u vidu nusefekti (koji se razlikuju od lijeka do lijeka u zavisnosti od njegovog spektra dejstva). Iako se blokada pomenutih receptora dešava odmah nakon unošenja antipsihotika, njihov klinički antipsihotički efekat nastupa nešto kasnije, što implicira da su ''u igri'' i neki drugi činioci. Poslije oralne upotrebe apsorpcija lijeka se dešava poslije 30-60 minuta, a poslije i.m. (intramuskularno, u vidu injekcije) sedacija se uočava već poslije 10 minuta. Većina antipsihotika ima poluživot 24 sata, pa i duže, sa mnogim aktivnim metabolitima, što utiče da je teško odrediti terapijsku koncentraciju lijeka u plazmi.
 
Antipsihotici se mogu podijeliti u 8 grupa:
  1. fenotiazini
  2. tioksanteni
  3. triciklični amidini
  4. butirofenoni
  5. difenilbutilamini
  6. supstituisani benzamidi
  7. indolski neuroleptici
  8. derivati benzoksalola
  9. depo i retard oblici
 
TERAPIJA ODRŽAVANJA je specifičnost antipsihotičke terapije. Kada je jednom postignuta zadovoljavajuća remisija i stabilizovanje simptoma, doza antipsihotika sepostepeno smanjuje na polovinu, pa na 1/3 i na 1/4 maksimalne doze. Taj tretman se sprovodi bar 1-2 godine, ukoliko je postojala samo jedna psihotična epizoda, a ako su postojale dvije, tretman treba da traje bar 5 godina. Treba napomenuti da su doze održavanja individualne za svakog pacijenta.
 
Izbor neuroleptika zavisi od njegovog psihofarmakološkog profila.prethodna dobra ili loša reakcija na određeni neuroleptik je najpouzdanija klinička smijernica za izbor lijeka.
Neuroleptici se ne trebaju davati trudnicama i dojiljama; treba biti posebno obazriv kod oboljenja jetre, glaukoma, rizika izlaganja suncu (zbog pojave fototoksičnih opekotina), a starijim licima treba davati niže doze.
 
NEŽELJENA DEJSTVA (NUSEFEKTI):
Nusefekti antipsihotične terapije su brojni, jer antipsihotici, pored povoljnog dejstva na psihotične fenomene, imaju i niz sporednih efekata, naročito na motorni i vegetativni nervni sistem. Neki od mogućih nusefekata su: usporenost, ukočen pogled, monoton glas, amimija (lice kao maska), smanjeno interesovanje za socijalno okruženje, tremor, mišićna napetost, osjećanje unutrašnje tenzije – ''sindrom nemirnih nogu'', napetost i potreba za kretanjem, lagano kretanje naprijed – nazad, naglo okretanje usta, pućenje usana, oblizivanje, mljackanje, grickanje, klaćenje tijela, ortostatska hipotenzija (pad krvnog pritiska kod ustajanja i stajanja, grčevi, smanjeno ili pojačano lučenje pljuvačke, tahikardija (ubrzan rad srca), opstipacija (zatvor), seksualne disfunkcije, poremećaj menstruacionog ciklusa, pojava žutice, endokrino-metabolički poremećaji (npr. dobijanje na težini), dermatološke komplikacije, vrtoglavica i dr.